Sizi Gidi Gericiler Sizi

Cumhurbaşkanı Baş Danışmanı Mehmet Uçum, Millet İttifakını oluşturan siyasi partilerin parlamenter sisteme geri dönme isteklerini ' Bir değişiklik yapmayı savunabilirsin. Parlamenter sisteme dönüş siyasi gericiliktir Bir değişiklik yapmayı savunabilirsin. Parlamenter sisteme dönüş siyasi gericiliktir çok değerli bir siyasetçiye göre. Sen bu gericiliği savunabilirsin, halkın önüne çıkıp çok net bir şekilde söyleyeceksin .Diyeceksin ki ben böyle parlamenter sisteme dönüyorum, senin elindeki iki oyu bire indireceğim diyeceksin halka. Bu bana göre siyasi gericilik, halk iradesini tanımamaktır ama bunu açıklıkla savunsunlar. Ama savunmuyorlarsa o zaman bu birikime teslim olmuş demektirler.' dedi

PAYLAŞ
Sizi Gidi Gericiler Sizi
Cumhurbaşkanı Baş Danışmanı Mehmet Uçum, Millet İttifakını oluşturan siyasi partilerin parlamenter sisteme geri dönme isteklerini " Bir değişiklik yapmayı savunabilirsin. Parlamenter sisteme dönüş siyasi gericiliktir Bir değişiklik yapmayı savunabilirsin. Parlamenter sisteme dönüş siyasi gericiliktir çok değerli bir siyasetçiye göre. Sen bu gericiliği savunabilirsin, halkın önüne çıkıp çok net bir şekilde söyleyeceksin .Diyeceksin ki ben böyle parlamenter sisteme dönüyorum, senin elindeki iki oyu bire indireceğim diyeceksin halka. Bu bana göre siyasi gericilik, halk iradesini tanımamaktır ama bunu açıklıkla savunsunlar. Ama savunmuyorlarsa o zaman bu birikime teslim olmuş demektirler." dedi

Cumhurbaşkanı Baş Danışmanı Mehmet Uçum, "Millet İttifakı Cumhurbaşkanı seçmeyi başarırsa, ki ben öngörmüyorum, emin olum bu sistemi işleteceklerdir" dedi

Habertürk'te Mehmet Akif Ersoy'un moderatörlüğünde gerçekleştirilen programa katılan Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, Eren Eğilmez ve Mehmet Uçum'un sorularını yanıtladı. Uçum, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile Anayasa Mahkemesi, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, yeni anayasa değişikliği üzerine açıklamalarda bulundu:

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nden parlamenter sisteme dönülmesinin mümkün olmadığını belirten Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, geri dönüşün savunulmasını 'siyasi gericilik' olarak niteledi. Sistemin rüşdünü ispat ettiğini ifade eden Uçum, Cumhurbaşkanının tarafsızlığı tartışmalarıyla ilgili olarak da şöyle konuştu:

Tarafsızlık seçilmiş pozisyonların, atanmış pozisyonların hizmetleri yerine getirirken objektif, adil olmasıyla ilgilidir. Siyasi tarafsızlıkla ilgili değildir. Tarafsızlık görevle ilgili, hizmetlerin verilmesiyle ilgilidir. Adayken taraf olabilir. Siyasi rekabette de bulunabilir. Görevini yerine getirirken tarafsız olur.

Uçum'un konuşmalarından öne çıkan başlıklar şöyle:

                           TERÖR VESAYETİ ALTINDA TBMM’DE SİYASET YAPILMAZ 

Türkiye terör vesayeti altındaki siyasete artık katlanamaz. Bu siyasetin adı demokratik siyaset olamaz. Terör örgütleriyle bir grup organizasyonu gibi siyaset yapılamaz. Türkiye buna ne kadar süre katlanacak. Asıl mesele budur. Dolayısıyla bu vesayetin tasfiye edilmesi gerekiyor. HDP hakikaten güçlü bir oy desteğine sahip, demokratik sistem içerisinde faaliyet yürütmesi gereken siyasi partidir. Eğer baskı diyorlarsa, vesayetten şikayetçilerse bunu tasfiye etmeleri gerekiyor. Yok bilinçli olarak bu sistemin içindeyse o zaman hukuk gereğini yapar.

"DEMOKRATİK KURUMLAR KATLANAMAZ NOKTAYA GELMİŞSE"

Türkiye'nin demokratik iklimi aslında inanılmaz biçimde hoşgörü alanı genişleterek partiyi demokrasi alanında tutmaya çalışıyor. O siyasete diyor ki, 'eğer kendini terör vesayeti altında hissediyorsan, o baskıya diren, bütün Türkiye seninle beraber olsun'. Tabii ki HDP'ye oy veren sosyal kesimden söz edilmiyor. Temsil alanında olanların tutumları söz konusudur. Hukuk her zaman anında harekete geçebilen mekanizma mıdır? Belli koşulların, olguların oluşması gerekir. Siyasi ve toplumsal dinamiklerin belli birikim oluşturması gerekir. Toplum, demokratik kurumlar katlanamaz noktaya gelmişse, ortaya çıkan sonuç taşınamayacak duruma gelmişse. Bu bir demokrasi meselesi değil. Terör vesayetinden kurtulmak için çaba yoksa, terör örgütleriyle grup organizasyonuyla hareket ediliyorsa. Katliamlara karşı net tavırlar alınamıyorsa. Meclis'te terör propagandası olabilecek siyaset yürütülüyorsa. Burada demokrasi, siyaset hukukunda önemli olan şey toplumsal meşruiyettir.

"TERÖR VESAYETİNİN SONA ERDİRİLMESİ MUTABAKATI VAR"

Sonuçta parti kapatmayı imkansızlaştıran düzenleme diğer önlemleri de içeren düzenleme. Siyasi aktörler bu meseleye kendi kavrayışları üzerinden çok farklı yoğunlukta, tonlarda yaklaşabilir. Burada mesele bir siyasi aktörün ne dediği değil, siyasi aktörün tutumu konular üzerinden konuşma tutumudur. Toplumsal ve siyasi birikim açısından gelinen nokta meselesidir bu. Bugün kapatma meselesinin tartışılması antidemokratik olur tartışması değildir. Bir partinin terör vesayetiyle ilgili tavrını net ortaya koyamamasıdır. Bu demokrasiden çıkıp hukuk meselesi haline gelir. Kapatmada yetki Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndadır. Sayın Bahçeli bir açıklama yaptı, siyasi partiler kanunundaki 100. maddede bize verilen yetkiyi kullanabiliriz diye. Hukuki merciler harekete geçer, geçmez ayrı bir konu. Ama Türkiye terör vesayeti altında siyaset yapılmasına, hele ki Meclis çatısı altında yapılmasına daha fazla katlanamaz. Ha buradaki çözüm kapatma mıdır, değil midir ayrı bir konudur. Terörle mücadele açısından ortak bir anlayış var. Terör vesayetin sona erdirilmesi noktasında yüksek seviyede mutabakat var. Bu mutabakatın hayata geçirilmesi konusunda farklı değerlendirmeler yapılabilir. Türkiye'de terör vesayeti altında yapılan siyasete artık demokratik siyaset denemez.

"AYM'NİN KARARI HERKESİN KABUL EDECEĞİ BİR KARARDIR"

Türkiye toplumu böyle bir birikim noktasına gelmiş durumda. Meclis süreçleri açısından, katliamlar, sınır ötesi durum açısından. HDP bundan doğru okumalar yapıp, radikal bir değişikliğe girerse, terörle arasına mesafe koyarsa kimse ona niye mesafe koydun diyebilir mi? Tam tersine onu destekler. Ama terör vesayeti üzerinden baskıları yapanlarla ciddi çatışmaya girer. HDP o tartışmaya girer mi, girmez mi? Anayasal koşullar oluşmuşsa elbette kapatma kararı verilebilir. Ama benim bir şey demem mümkün değil. Çünkü bu Anayasa Mahkemesi'ne bir tutum dikte etmektir. Bu doğru olur mu? Burada hukuksal mercilerin de harekete geçme yetkileri var. Sonuçta bunu değerlendirecek olan Yargıtay Başsavcılığı, kararı verecek olan Anayasa Mahkemesi'dir. Ama emin olun Anayasa Mahkemesi'nin vereceği karar herkesin kabul edeceği karardır. Şimdi bu kararı hukuken konuşmamız doğru değil. Ama teorik olarak terör örgütüyle hareket etmek demokrasi açısından kabul edilebilir bir durum mudur?

"TOPLUMSAL VE SİYASİ SÜREÇLER ÜZERİNDEN ELE ALINMASI LAZIMDIR"

Olgusal durumu aktardığınızda çok çeşitli kurgular çıkarabilirsiniz. Hakikaten terör vesayetini toplum bu kadar net hissetmeseydi, demokratik siyaset meseleye daha başka türlü bakabilirdi. Ahmet Türk tutuklu olduğunda onun tutuksuz yargılanmasına ilişkin niyet beyanında bulunan sayın Bahçeli'ydi. Sonuçta Türkiye'nin coğrafi, siyasi birliğini koruyacaksın. Dış politikasında ortak iradeyle hareket edeceksin. Böyle bir partiye kapatma davası açın denebilir miydi? Türkiye'nin geldiği nokta bu ortak organizasyon içerisinde görüntü veren HDP'nin illa kapatılması anlamında değil. Bu bir sonuçtur. Bu ortak organizasyon bütünlüğü bu noktaya getirmeseydi bu mesele kapatma üzerinden değil başka türlü tartışılırdı. Hakikaten hukuksal meseleleri bağlamında ele almak istiyorsanız toplumsal ve siyasal süreçler üzerinden bakarak değerlendirmek lazımdır. Siyaset hukuku, demokrasi hukuku toplumsal, siyasal süreçlerin ürettiği birikim üzerinden belirlenebilecek bir durumdur.

"6 MİLYON SEÇMEN TERÖR SİYASETİNE OY VERDİ DENEBİLİR Mİ?"

Bugün 6 milyon seçmen üzerinden meseleyi konuştuğunuzda bu seçmen hakikaten terör vesayeti altında siyaset yapılmasını meşru mu kabul ediyor? Demokratik siyaset üzerinden kendini ifade etmek istiyor. 6 milyon seçmen terör siyasetine oy verdi denebilir mi? Tam tersine bu tartışma 6 milyon seçmenin iradesine aykırı bir tartışma. O irade hak ve özgürlük haklarını genişletmeyi emrediyor. Sen kalkıyorsun terör vesayeti ile siyaset yapıyorsun.

"DEMOKRAT İSEK HALKIN İRADESİNİ ÖN ŞART OLARAK KABUL ETMELİYİZ"

Bu ülkede sanılıyor ki, Cumhurbaşkanımız sanki 'Cumhurbaşkanını halk seçsin' diye yazdı. Kendi kendine Cumhurbaşkanı oldu sanki. Sayın Cumhurbaşkanı ile sayın Bahçeli kendi kendine dedi ki, 'Biz başkanlık sistemine geçelim'. Arkadaşlar böyle mi oldu? Kurtuluş Savaşı, kuruluş süreci halkımızın birikimi değil midir? Cumhuriyet, laik, sosyal, demokratik hukuk devleti halkımızın birikimi. Üniter yapı halkımızın birikimi. 2007'de siyasal sistem krizi çıktı mı Cumhurbaşkanı seçilmesi üzerine. Seçim yapıldı, MHP'nin de desteğiyle bir anayasa değişikliği yapıldı. Halk Cumhurbaşkanı seçiminde yüzde 70 oy verdi mi, verdi. 16 Nisan 2017'de yarı başkanlık sistemi halkın önüne kondu mu, kondu. Biz bunlara birikim demeyeceğiz de, neye diyeceğiz? Eğer demokrat isek halkın iradesini ön şart olarak kabul etmeliyiz.

"PARLAMENTER SİSTEME DÖNMEK SİYASİ GERİCİLİKTİR"

Bir değişiklik yapmayı savunabilirsin. Parlamenter sisteme dönüş siyasi gericiliktir çok değerli bir siyasetçiye göre. Sen bu gericiliği savunabilirsin, halkın önüne çıkıp çok net bir şekilde söyleyeceksin .Bu ülkede Yalım Erez'di galiba. Siyasi partisi yok, milletvekili yok. Bu ülkede Yalım Erez'e sayın Demirel Cumhurbaşkanı iken hükümeti kurma görevi verdi. Bunun bir meşruiyeti var mıdır? Diyeceksin ki ben böyle parlamenter sisteme dönüyorum, senin elindeki iki oyu bire indireceğim diyeceksin halka. Bu bana göre siyasi gericilik, halk iradesini tanımamaktır ama bunu açıklıkla savunsunlar. Ama savunmuyorlarsa o zaman bu birikime teslim olmuş demektirler.

"AİHM VE AYM BİR KARARI BOZAMAZ ANCAK YÖN VERİR"

Ceza Muhakemesi Kanunu'nda, Hukuk Muhakemesi Kanunu'nda önceki hüküm onaylanır veya yeni bir hüküm kurulur hükmünü değiştirsinler o zaman. Yeniden yargılama kavramı hukukta ilgili mahkemenin yetkisinde olan bir konudur. Zorunluluk ilgili mahkeme yeniden yargılamayı reddedemez, zorunluluk budur. Ama esastan bağlayıcılık meselesinde yeni duruma göre değerlendirmesini yapar. İlla eski kararını onaylamak zorunda değil. Değiştirebilir, kısmen değiştirebilir, yepyeni karar verebilir ya da eski kararını onaylar. Mahkeme eski kararını verdi diyelim? Yargı yolları devam ediyor. Bölge mahkemesine başvurabilirsin, Yargıtay'a gidebilirsin. Şunu diyebilirsiniz, mahkeme bu dosyayı yeniden ele almak zorundadır. Aksi takdirde CMK ve HMK'nın o hükümlerini değiştirmek durumundasınız. Öcalan'la ilgili AİHM'de iki ihlal, bir red kararı çıktı. İlk ihlal kararı adil yargılama kararının ihlaliydi. Mahkeme yeniden dosyayı ele aldı. Değerlendirmesini yaptı eski kararını verdi. Bu konuda karara uyulmadı diye bir şey mi çıktı? Türkiye'nin Kıbrıs Barış Harekatı sırasında Güney Kıbrıs Rum yönetimi Türkiye aleyhine AİHM'e başvurdu. AİHM Türkiye'ye 90 milyon Avro para yaptırımı uyguladı. Biz bu yaptırıma uyduk mu? Uymadık. Çünkü bizim haklı, ilkesel birçok gerekçemiz vardı. Bazı konular milli yargı çerçevesinde çözülebilecek konulardır. Çok katmanlı meselede olayı indirgemeci biçimde ele almak. Bugün hem mahkemelerin bağımsız olmasını savunup, yeniden yargılama yetkisini gözardı etmek en temel çelişkidir. AYM ve AİHM bir kararı bozamaz, ortadan kaldıramaz, ancak yön verir.

"NE AYM NE DE AİHM HİYERARŞİK OLARAK MAHKEMELERİN ÜSTÜNDE DEĞİL"

Anayasa Mahkemesi bazı durumlarda yeniden yargılamada hukuki yarar bulunmadığı tespitini de yapabilir. O zaman doğrudan yürütmeyi ele alan tazminata karar verebilir. Mahkemenin ilk seferinde direnme hakkı var. Hukuk genel kurula, Danıştay'a uymak zorunda. Mahkeme değerlendirmeyi yaptı. Bölge mahkemesine götürme imkanı var. Ne Anayasa Mahkemesi ne AİHM hiyerarşik silsilede bizim mahkemelerin üstünde değil. Yaptıkları denetim yönlendiricidir.

"EGEMEN BİR DEVLET OLARAK TERÖRE TESLİM Mİ OLACAĞIM?"

Şimdi AİHM umut hakkından bahsediyor. Meclis isterse bunu değerlendirebilir ve yasal düzenleme yapabilir. İstemezse yapamaz.İleride AİHM, FETÖ'cü çeteyle ilgili olağanüstü ve anlamsız seviyede tazminat yaptırımları uyguladı. Türkiye bunları değerlendirmeden 'aman ben buna uyayım' mı diyecek? Tıpkı Kıbrıs meselesinde olduğu gibi. Bu tartışma daha çok terörle mücadele, güvenlikle ilgili süreçlerden doğuyor. Burada bir egemen ülke olarak terörle ilgili olarak değerlendirme hakkım yok mu, teslim mi olacağım? Siyasi proje olan kararlarla ilgili egemen devletin o kararı uygun bulması, ona uygun davranması beklenemez.

"AB İLE HUKUKUMUZ ESKİ HUKUKSAL SİSTEMATİKTEN İLERLEYEMEZ"

Şu anda da AİHM kararlarının ihlal olarak tespit ettiği, ilgili mahkeme tarafından uygun bulunan, ya da yürütme bakımından tazminatı ödenen uygulamalar çok daha yaygındır. Ama bazı kararların hukuk alanının dışına çıkıp siyasi bir mühendislik şeklinde verilmesi durumudur. Bakanlar Komitesi'ne kadar gitse bir süreç, ama siz egemenlik hakları çerçevesinde o kararı uygun bulmazsanız uyacak mısınız? Onun yaptırımı Avrupa Konseyi ile ilişkiler ve üyelik meselesi tartışılabilir. Bizim AB ile hukukumuzda da eski hukuksal sistematik üzerinden ilerlememiz mümkün değil. Zaten hayatın gerçeğine baktığınızda eski hukuksal sistematik yeni ilişkiler bakımından geride kalıyor.

"AİHM İHLAL KARARLARI ÜZERİNDEN KURULMAMIŞTIR"

AİHM'den çıkmak gibi bir tercihi yok Türkiye'nin. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesinde verilen AİHM kararları bir siyasi mühendisliğe dönüştüğü sürece Türkiye'nin karar alması egemenlik hakkıdır. Çeşitli değerlendirmeler yapılabilir. Konu Bakanlar Komitesi'ne gidinceye kadar Türkiye kendini savunacaktır. 2014 İnsan Hakları Eylem Planı vardır. Türkiye ne yapmıştır? İhlal kararlarını yönlendirme olarak kabul etmiş ve birçok adım da atmıştır. AİHM ihlal kararları üzerinden kurulmamıştır. Türkiye'nin AİHM'le çatıştığı, kavga ettiği bir ortam yok. Türkiye haklarını koruyor. AİHM 'bazı tutuklamalar siyasi saiklerle yapılmıştır' diyor. Bir yüksek mahkeme herhangi bir hukuku kararı 'siyasi saiklerle' derken nasıl hareket eder? Siyasi bakarak hareket eder. Senin siyasi bakış açın ne? Avrupa'daki siyasi bakış açısı nedir Türkiye ile ilgili? Biz tüm toplulukların Türk milletinin asli unsuru olduğunu söylerken Avrupa'nın bakışı ne? Burada sanki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan bir etnik grup varmış gibi hareket ediyor.

"SİZ SİYASİ PROJEYLE GELİRSENİZ ONA UYMAMA KARARI VARDIR"

AİHM tarafı olmak AİHM'in bireysel başvuru yetkisini kabul etmek milli egemenlik yetkisini devretmek değil. Uluslararası sözleşmede objektif, adil uygulamaları beklersin. Bu BM medeni haklar sözleşmesi bakımından da geçerli. Aykırı kararlarla karşılaştığında itiraz edersin, gerekirse niye uymadığını açıklarsın. Kıbrıs çıkarmasıyla ilgili 90 milyon Avro kararına niye uymuyoruz? Egemenlik haklarımızdır. Siz siyasi projeyle gelirseniz ona uymama kararı vardır.

"TÜRKİYE KENDİNİ KAPATACAK ŞEKİLDE DIŞ İLİŞKİLER YÜRÜTMEZ"

Bu güç savaşları sonuçta Avrupa'nın Türkiye'ye yönelik AİHM meselesi tali mecralardan biri. Siyasi, ekonomik, kültürel olarak bakış açısı var. Avrupa'nın kendi içinde güç savaşları var. Sonuçta dünyanın farklı ortamları içerisinde Türkiye-AB ilişkileri 60 yıl önceki sistematikle anlaşılması mümkün olabilir mi? Seçilmelere katılma oranı inanılmaz düşmüş, yabancı, İslam düşmanlığı var. Şimdi bütün bu Avrupa'nın demokratik toplumunda aşınma ortaya çıkmasına rağmen Türkiye'nin demokrasi süreçlerine olan üstencilikte önce 'aynaya bak' derler. Terörle mücadele kanunlarına baktığımızda, dışarıdan gelen tehditlere karşı aldıkları reflekslere baktığımızda. Siz bu meselenin hukuki bir mesele olduğunu söyleyebilir misiniz? Tabii ki Türkiye ortak hukuk geliştirme konusunda iradesi halen çok güçlüdür. Türkiye hiçbir zaman kendini kapatacak şekilde dış ilişkiler yürütmez. Ama Türkiye bugün eski Türkiye değil. Objektif, eşit, adil ilişkiler istiyoruz. Hukukun enstrümanlaştığı süreçlerden Türkiye kendisini koruyacak. Bizim mahkemeler AİHM'den kararları toptan reddediyor diye bir şey yok ki.

"ANAYASA ÇALIŞMALARINDA AYM'DE GÜNDEME GELECEKTİR"

Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru imkanıyla son derece güzide bir kurumumuzdur. Görev ve yetkilerinde değişiklik olur mu? Yeni anayasa tartışmasında elbette gündeme gelecektir. Eski yapı mı korunur, yeni bir yapı mı geliştirilir? Birçok tartışma elbette gündeme gelecektir. Bunu siyasi aktörler de istiyor. Mesela sayın Bahçeli de bu yönde bir açıklama yaptı. Tartışılmayacak hiçbir şey yoktur.

"MİLLETVEKİLLERİ YASA YAPMA KONUSUNDA BÜYÜK GÜCE KAVUŞTU"

Yeni sistemde TBMM'nin rolü Cumhuriyet tarihinin en güçlü dönemidir. Yeni sistemde yasa yapma tekeli Meclis'tedir. Eskiden kanun tasarısı olarak gelir, milletvekilleri de çoğu nüfuz edemeden geçerdi. Bugün bütün teklifler milletvekilleri tarafından veriliyor. Bugün gidin milletvekillerine bir sorun. 'İlk kez kendimizi milletvekili hissediyoruz' diyorlar. Demeyen de olabilir ama sonuçta komisyon başkanları var, teklif hazırlama sürecinde olanlar var. İlk kez milletvekilleri yasa yapma konusunda büyük bir güce kavuştular. Bu Meclis, parlamenter sisteme göre daha güçlüdür. Sayın Meclis başkanı yeni iç tüzük çalışmanı yapacaklarını açıkladı. Milletvekillerin gücü de artacak. Aslında milletvekillerinin gücü olmadığını söylemek son derece jenerik eleştiriler.

"CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ RÜŞTÜNÜ İSPAT ETMİŞTİR"

Geçmişte milletvekilleri ile hükümet arasındaki ilişkiler aktüele ilişkindi. Bugün her bakanlıkla milletvekilleri arasında iletişim sistemi kurabilecek mekanizmalar vardır. Sonuçta bakan yardımcılığı sistemi var. Bu uygulama sorunlarıyla sisteme ilişkin sonuç çıkaramazsınız. Daha 2,5 yıllık pratiğimiz var. Bence Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi rüştünü ispat etmiştir. İkinci dönemde bunun teamülü daha da gelişecektir. Bakın uyum yasalarını tam olarak çıkarabilmiş değiliz. 2,5 yıl oldu bu iş olmadı, ya da birtakım problemler var o yüzden geriye dönüş yapalım, devlet süreçlerinde, siyasi süreçlerde böyle olmaz. Sistemsel olarak bir imkan verdiğinizde o imkanın farkına varılması, nüfuz edilmesi bir zaman meselesidir. TBMM zaten kanun yapmayla ilgili büyük bir güç elde etmiştir. Zaman içerisinde bunun giderek daha fazla olduğunu hep beraber göreceğiz.

"DEMOKRATİK RUTİN İÇİNDE HALK HİÇ BİR KAZANIMINDAN VAZGEÇMEZ"

Güçlendirmiş parlamenter sistem kendi içinde sorunlu bir söz. Demek ki bir zaafı varmış ki güçlendirmekten bahsediyorsunuz. Teknik olarak mümkün değil. Yeni bir parlamenter sistem tarifine uygun değil. Parlamenter sistemin özelliği Meclis'te hükümetin kurulmasıdır. Teorik olarak mümkün mü, mümkün. Halka gitmek açısından bakalım. Dönebilmek için 'halka diyecekler ki, bizden Cumhurbaşkanını seçin'. Hatta protokol yapacaklarmış. 'Ama bunu seçerken Anayasa'daki görevi verin, Meclis'te en az 360 milletvekili verin. Cumhurbaşkanı ile protokol yapacağız' diyecekler. Demokratik rutin içerisinde halk hiçbir kazanımdan vazgeçmemiştir. Vazgeçmesi veya vazgeçirtilebilmesi için ya darbe, ya iç savaş ya da olağanüstü bir durum olacak. Dolayısıyla sosyolojik açıdan bunun karşılğı yok. Diyelim ki kazandılar, halkın önüne çıkmayacaklar mı? 360-400 arasında zorunlu referandum. Peki halk neye oy verecek? İki oy hakkını 1'e indirmeye karar verecek! Halk bu kazanımdan vazgeçmez. Daha sistemin ilk seçiminde sayın Erdoğan'ı ilk turda seçti mi Cumhurbaşkanlığı'na, seçti. Peki Meclis'te çoğunluk verdi mi? Vermedi, Cumhur İttifakı üzerinden verdi.

"ÖNGÖRMÜYORUM AMA BAŞARIRLARSA BU SİSTEMİ İŞLETECEKLERDİR"

Belediye seçimleri. Belediye başkanını İYİ Parti'den seçip, meclisi başka partiden oluşturma gibi bir kabiliyeti vardır. Meseleyi halkın toplumsal, siyasi davranış eğilimleri üzerinden, kendisini sistem üzerinden etki kavrayışı üzerinden ele alalım. Demokratik rutin üzerinden böyle bir geriye dönüş örneği verilemez, hep ileriye adım atılır. Net bir biçimde söyleyeyim; Millet İttifakı Cumhurbaşkanı seçmeyi başarırsa, ki ben öngörmüyorum, emin olum bu sistemi işleteceklerdir. Fransa'da 22 sene boyunca sosyalistler sürekli parlamenter sisteme döneceğiz dediler. Mitterand seçildikten sonra bu tartışma bitti. Şu anda Fransa acaba Başbakanlığı kaldırsak mı tartışma noktasına geldi. Aynen söylüyorum halkın iradesi üzerinden geriye dönüşü ben mümkün görmüyorum.

"PARTİLİLİK MESELESİ ZORLAYICILIK DEĞİL SİYASİ BİR İMKANDIR"

Siyasi partilerin iddiası hükümet olma, Meclis'te çoğunluk sağlamadır. Bir Cumhurbaşkanının siyasi olmasından doğal ne olabilir. Sayın Cumhurbaşkanı güçlü bir lider olduğu için, kapsayıcılık kapasitesi yüksek olduğu için genel başkanlık seviyesinde tercih etmiştir, bir başkası üyelik seviyesinde tercih edebilir. Başka bir Cumhurbaşkanı hakikaten parti üyesi olarak gelebilir. Bir başka hiçbir partinin temsilcisi olmadan da gelebilir. Demokrasiden söz ediyorsak, seçilmiş pozisyondaki insanların siyasi katılım hakkını kısıtlamak demokrasiyle bağdaşan bir durum mudur? Partili Cumhurbaşkanı sistemin bir zorunluluğumuz gibi tartışmak aldatmadır. Sayın Cumhurbaşkanı sistemin ilk cumhurbaşkanı. 24 Haziran'da MHP'den ve başka partilerden de oy aldı. Demek ki orada partililik ilişkisi seçim sürecinde tam da belirleyici bir ilişki değil, tabii ki etkileyicidir. Partililik meselesi bir zorlayıcılı değil bir siyasi imkandır.

"SEÇİLMİŞ OLMASININ SAĞLADIĞI AVANTAJLAR ÜZERİNDEN BİR DİL KURABİLİR"

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin sonuçta birden çok kimliği oluşuyor. Anayasadan kaynaklanan görevlerini yerine getiren, yürütme yetkisini kullanan, siyasi mecrayla ilişkisini koruyan bir pozisyonu oluşuyor. Üç farklı kimlik ortaya çıkıyor. Siyasi kimlik, hükümet etme kimliği bir de devleti temsil kimliği ortaya çıkıyor. Bunlar aynı pratiklerde var olan pratikler. Özel ayrıştırmalar yapamazsın. Siz devletin kurumlarını o manada hakarete, aşağılamaya karşı korumak zorundasınız. Demokratik siyasi rekabet açısından seçilmiş pozisyonda olan kişi seçilmiş olmasının sağladığı avantajlar üzerinden de bir dil kurabilir.

"YENİ VESAYETÇİ YAPILAR OLUŞTURMAYA ÇALIŞIYORLAR"

Burada tabii ki eleştiri en geniş şekilde yargı içtihatlarımızda kabul ediliyor. Açık hakaretler soruşturuluyor. Adalet Bakanlığı'nın bu konuda soruşturma izni kararları da var. Bizim sistemde demokratik irade ile seçilmiş irade ile devlet süreçlerinin yönetiminde çok güçlü bir meşruiyet oluştu. Şimdiki süreçte kurumsal egemenlik olmadığı için seçilmişlerin devleti yönetmesi kabullenilemiyor. Milli egemenliğin doğrudan halk iradesiyle kullanılması rahatsız ediyor bazı çevreleri. Mutlaka kurumsal iradenin olmasını tercih ediyorlar. Yeni vesayetçi yapılar oluşturmaya çalışıyorlar.

"PARTİYLE İLİŞKİSİNİ YASAKLAYACAĞIZ DEMEK SİYASİ GERİCİLİK GİBİ BİR ŞEYDİR"

Başkanlık hükümet sistemleri parti esaslı sistemlerdir. Başkanlık sistemi olduğu sürece parti ilişkisini ortadan kaldıramazsın. Ama parti ilişkisinin hangi seviyede kurulacağı Cumhurbaşkanına aittir. Türkiye'de kurucu liderimiz Atatürk partiliydi. İnönü, Bayar partili miydi? Partiliydi. Mevcut sistemde Cumhurbaşkanı partisiz olsun demek sistemin esasına aykırı. Partiyle ilişkisini yasaklayacağız demek siyasi gericilik gibi bir şeydir.

"YEPYENİ ŞEYLER GÖRECEĞİMİZİ DÜŞÜNÜYOR VE ÖNGÖRÜYORUM"

Yepyeni şeyler göreceğimizi ben düşünüyorum, öngörüyorum. Bu tartışmanın çok yönlü, sayın Cumhurbaşkanının dediği gibi kapsayıcı yapılması lazım. Demokratik birikimde 50+1 meselesi demokratik siyasal sistemi açısından temel güvencedir. Bundan geri dönülmesi mümkün değil.

"TARAFSIZLIK GÖREVLE VE HİZMETLERİN VERİLMESİYLE İLGİLİDİR"

Yürütmenin bütün coğrafyayı kapsayacak seçilmenin bir güvencesidir. 50+1'de vazgeçilemez. Hakikaten çoğulcu bir yürütme tercihi bakımından son derece önemlidir. Tarafsızlık seçilmiş pozisyonların, atanmış pozisyonların hizmetleri yerine getirirken objektif, adil olmasıyla ilgilidir. Siyasi tarafsızlıkla ilgili değildir. Tarafsızlık görevle ilgili, hizmetlerin verilmesiyle ilgilidir. Adayken taraf olabilir. Siyasi rekabette de bulunabilir. Görevini yerine getirirken tarafsız olur.

"CUMHUR İTTİFAKI KURUCU VE MİLLİ İTTİFAKTIR, GELİŞME İMKANLARINA SAHİPTİR"

Cumhur İttifakı siyaset tarihinde alıştığımız şekilde parti ittifakı değil. Şu anda Meclis seçimlerinde parti ittifakını yasal hale getirmedik. Cumhur İttifak bu manada parti ittifakı değil. Parti ittifakı belli konularda uzlaşma, taviz üzerinde mutabakat sağlamaya çalışan ittifaklardır. Cumhur İttifakı ülke ittifakıdır. Sokakta kurulmuş bir ittifaktır, 15 Temmuz'da sosyal tabanını oluşturmuş ittifaktır. Ülkenin temel yönelimleri açısından, korunması gereken değer ve ilkeleri açısından oluşturulduğu için farklı bir ittifak. Yapıcı bir ittifak. 15 Temmuz sürecinde benim adlandırmamla milli demokratik halk devrimiyle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin kuruculuğunu yaptı. Yerel yönetimler, demokratik katılımın atılması açısından bir ittifak. Bir bağımsızlık ittifakı. Son olarak medeniyet ittifaktır. Benim gözümde kurucu ve milli bir ittifaktır. Bir çerçeve, Türkiye fikri üzerinden her çevreye açık ittifaktır. Aynı zamanda genişleme imkanlarının da olduğunu söylüyorum.

HABERİ PAYLAŞ:
BUNLARA DA BAKIN